روز نجوم

روز نجوم امسال در ۱۵ اردیبهشت جاری با شعار نجوم و صلح برگزار خواهد شد
کميته اطلاع رساني شاخه اماتوري انجمن نجوم ايران

مطابق روند چند ساله اخیر ، ایران نیز همراه با کشورهای جهان به گرامی داشت روز جهانی نجوم می پردازد. بر اساس تعریفی که از این روز وجود دارد باید این مراسم در روز تعطیل هفتگی برگزار شود و به همین دلیل در ایران این مراسم با یک روز اختلاف نسبت به روز جهانی در روز جمعه ۱۵ اردیبهشت برگزار می شود.


در چند سال اخیر برگزاری ایرن مراسم در نقاط مختلف کشور ادامه داشته و همه سالهه دهها مرکز دیگر به جمع برگزار کنندگان این روز اضافه ی شوند. این روز فرصتی است تا عموم مردم، با زیباییهای دانش ستاره شناسی آشنا شوند. به همین منظور برنامه های متنوعی از جمله برگزاری نمایشگاههای نجومی، ساخت ماکتهای منظومه شمسی ، برگزاری کارگاههای نقاشی نجومی، تهیه مقیاسهای نجومی، رصد آسمان و مواردی از این دست هر ساله برگزار می شود . حضور فعال ایران در این مراسم باعث شد ا جایزه ایده های نو در برگزاری روز نجوم ۲ سال قبل به گروه دانش اموزان دبیرستان فرزانگان تهران اهدا شود.
شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران به عنوان هماهنگ کننده فعالیتهای نجومی کشور در جلسه شهریور ماه خود با درخواست از گروههای نجومی فعال برای تدارک دیدن این برنامه از گروههای دعوت کرد تا مراسم امسال را با توجه به حضور در دوره ای پر تنش در جهان و نقش ویژه ای که دانش نجم می تواند در گسترش دوستی و صلح در جهان ایفا کند با محوریت و شعار نجوم و صلح برگزار کنند.
این شاخه در جلسه اخیر خود ضمن دعوت مجدد از همه گروهها در برگزاری این روز از همه افراد، یا گروههایی که قصد برپایی این روز را دارند در خواست کرد تا اطلاعاتی از برگزاری این روز را از طریق پست الکترونیک زیر، برای شاخه ارسال نمایند تا از طریق کمیته اطلاع رسانی این شاخه در اختیار عموم و افکار عمومی قرار گیرد. همچنین گروههایی که نیاز به کمک در برگزاری این روز دارند یا افرادی که ایده های جدیدی برای برگزاری این مراسم داشته و مایل به مشارکت گذاشتن آن با دیگران هستند و همینطور همه افراد یا گروههایی که در این باره سوالهایی دارند می توانند از طریق پست الکترونیک [e-mail] با کمیته برنامه ریزی روز نجوم شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران تماس بگیرند.
قابل ذکر است مجموعه اطلاعات رسیده به شاخه علاوه بر ثبت در پرونده گروهها، در سایتهای شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران ( در حال راه اندازی) ماهنامه نجوم و پارس اسکای در قالب گزارشی کلی و با حفظ نام گروههای برگزار کننده به اتحادیه جهانی نجوم ارسال خواهد شد.

زنا بزرگتر است یا پلوتو ؟

تلسکوپ فضایی هابل بالاخره به سوی دب اکبر نشانه رفت تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا واقعا سیاره دهم ( زنا) از پلوتو بزرگتر است؟

تلسکوپ فضایی هابل ناسا برای نخستین بار به رصد سیاره دور دست تازه کشف شده  که درحال حاضر زنا نامگذاری شده است پرداخت و نشان داد که این سیاره تنها کمی از پلوتو بزگتر است.نتایج بدست آمده از رصد های انجام شده توسط پایگاه های زمینی نشان می داد که این سیاره 30 درصد از پلوتو بزگتر است در حالی که هابل در 9 و 10 دسامبر 2005  قطری معادل 1490 مایل را برای "زنا" محاسبه کرد . هابل پیش از این قطر پلوتو را 1422 مایل محاسبه کرده بود. "مایک براون" پژوهش گر تیم کاشف زنا در این بار گفت : هابل تنها وسیله ای است که می تواند ابعاد واقعی سیاره را در نور مرئی اندازه گیری کند. زنا 10 بیلیون مایل از زمین فاصله دارد و این سیاره تنها 1.5 پیکسل ازمیدان دید هابل را اشغال می کند ولی همین مقدار اندک کافی است تا هابل بتواند اندازه این سیاره را تعیین کند.

یکی از عواملی که دانشمندان احتمال می دادند زنا سیاره بزرگی باشد درخشندگی آن بود که حاصل از بازتاب نور خورشید است . اما اکنون معلوم شد قطر این سیاره بسیار کوچکتر از آن چیزی است که تصور می شد به همین دلیل زنا می تواند یکی از درخشان ترین سیاره های منظومه شمسی با بازتاب بسیار زیاد نور خورشید باشد  . در میان اجزاء منظومه شمسی انسلادوس به دلیل وجود سطح یخی و آبفشان های بسیار بیشترین بازتاب سطحی را داراست. دانشمندان تصور می کنند این بازتاب بالا در اثر وجود متان یخ زده بر روی سطح سیاره است . شاید این سیاره در هنگام نزدیک بودن به خورشید دارای اتمسفری از متان بوده است و اکنون که در این فاصله ی دور از خورشید قرار گرفته اتمسفر آن به صورت برف بر روی سطح این سیاره نشسته است .

560 سال طول می کشد تا زنا یک بار مدار خود به دور خورشید را به پیماید و اکنون بسیار به قطه ی اوج (دور ترین فاصله از خورشید) مدارش نزدیک است. براون و همکارانش در نظر دارند در قدم بعدی با استفاده از هابل و دیگر تلسکوپ های فضایی به جستوجو در کمربند کویپر به پردازند تا اجرامی را به یابند که حتی از زنا نیز بزرگتر باشد.

منبع از www.parssky.com